Fire in the gut.Feed me!

Patients queries and questions are always brainstorming activities for me. They keep me on my toes till i don’t satisfy them with the suitable answers. It is good that these queries help in choosing topics for my blogs because i am sure by this way the content helps the reader more.

One my reader is following diet of her dietician and has lost remarkable weight with the help of her diet. But the pattern of her diet is little unfriendly with her gut. She complains about the flatulence after she started the particular diet suggested by her dietician .

Her questions were, How can i cop up with this flatulence ? Are there any options or substitutions for salads?

Once return from work ,i feel hell hungry and want to munch on junks . What should be the appropriate food that i can munch on in evening time?

Image result for images diet traps

  • Answer 1:

The probable reason of the flatulence is the pattern of diet. Eating cubes of paneer(cottage cheese)(as told by her ) for lunch is little impractical and unacceptable  though it completes the calories, protein fat equation as per the diet rules. But if the same diet is to be continued then adding  ginger, lime, rock salt and luke warm water  in the meal can help to some extent to relive the flatulence (gases) and promoting the digestion. i still would suggest to revise the diet plan.

  • Answer2.

If your dietician is suggesting you salads, they should be salads only. Ayurveda has different approach on uncooked food or salads. the salads eaten in large quantity as a meal can increase load on digestion . Eating uncooked sprouts salads in large quantity and regularly can increase the indigestion, flatulence and also have an impact on bowel habits. Eating the salads regularly in small quantity is beneficial but eating them as your complete meal is wrong in some way. Use black pepper powder ,rock salt, cumin and dry ginger powder to enhance the digestion of salad and preventing the flatulence.

  • Answer 3.

Yes the evening time especially for the Pitta dominant prakriti people is the time for “Fire in gut !Feed me”. Munching on Chivda, Bhel,Chips,another junks are strictly no no. If possible make it as your dinner time.Early dinner is anytime good. If not possible soups are the best options. Red pumpkin, Green lentils soups are advisable. Ready to make soups are not advised at all. Other than soups you can have butter milk and amaranths flakes (rajgira lahi). red rce flakes (salichya lahya) with milk or buttermilk are good alternative to junks.

Note: The diet should be planned according to the region, conditions of person,habits, body patterns and above all considering the person in the center and not keeping the calories as goal!

 

Diet etiquette

“आहाराची बाराखडी”

“आहारात् सर्वभूतानि संभवन्ति महीपते/ आहारेन् विवर्धन्ते तेन जीवन्ति जन्तवः//” (महाभारत)
आहार हा प्रत्यक्ष प्राणाचे धारण करणारा घटक आहे.आहारापासूनच मनुष्याची आणि इतर जीवांची उत्पत्ती होते,आहारामुळेच त्या जीवांची वाढ आणि पोषण होते तर आहारामुळेच(चुकीच्या) त्यांचा नाश होतो.

वेद,काव्य आणि पुराण लिखाणातून आहाराबाबाबत खूप मार्मिक दाखले वाचायला मिळतात.
आहाराबाबत काही साधे सोपे नियम मार्गदर्शन आहेत का? वैद्य लोक खोलात आहाराबद्दल ,पथ्याबद्दल सांगत असतातच. परंतु आहाराची बाराखडी काय असे एक पेशंट ने सहज विचारले. सर्वानाच त्यातून काहीतरी फायदा मिळेल म्हणून हि पोस्ट !
Image result for food dos donts

  1. सर्वदा मिताहारी असावे.मिताहार पाचक अग्नी प्रदीप्त करतो. (मिताहार याचा अर्थ पोटाला पुरेसा हलका आहार होय)
  2. आहार हा सहा रसांनी (गोड़,तिखट,कडू,खारट,आंबट,तुरट)युक्त असावा . फक्त गोड़ , फक्त तिखट असे एक रस प्रधान अन्न खाल्याने शरीराचे पोषण होत नाही.आहारात वैविध्य असावे ते याचकरता.
  3. अन्न जड असेल (उदा.मिष्टान्न,मांसाहार,इत्यादी)तर पोट अर्धे भरेस्तोवरच खावे.पचायला हलके अन्न देखील पोटात किंचित जागा ठेवून पोट भरेल एवढेच खावे .
  4. सहजपणे पचवता येईल इतका आहार म्हणजे आहाराची योग्य मात्रा आहे.पोटाचे चार भाग करून चवथा भाग रिकामा राहील एवढे अन्नसेवन हे आहारसेवनाचे योग्य प्रमाण होय.
  5. शरीराला हवे त्यापेक्षा कमी(उदा. अति उपास करणे, डाएट करणे इत्यादी)आहार घेतल्यास शरीराला बळ,तेज पुष्टी मिळत नाही तसेच वात दोष निर्माण होऊन वातव्याधी होऊ शकतात
  6. अति आहार सेवन केल्यास तर लगेच तिन्ही दोषांचा विशेषतः कफ दोषाचा प्रकोप होऊन अजीर्ण आणि पचनाचे विविध व्याधी उत्पन्न होतात.
  7. केवळ अति अन्न झाल्यानेच अजीर्ण इत्यादी आजार होतात असे नव्हे. न आवडणारे अन्न बळजबरी खाल्याने,करपलेले,वातूळ,खूप कोरडे,खूप थंड,शिळे, नासलेले अन्न देखील विविध विकार उत्पन्न करते.
    पूर्वी खाल्लेले अन्न पूर्ण पंचायच्या आत परत आहार घेऊ नये.
  8. पचायला जड ,गोड़ तसेच घट्ट किंवा कोरडे पदार्थ जेवण्याच्या सुरुवातीला खावे आणि त्यानंतर पचायला हलके, आंबट,मीठ घातलेले तसेच पातळ पदार्थ खावे. असा विशेष उल्लेख पचनाच्या दृष्टीने आयुर्वेदात आढळतो. प्रत्यक्षात मात्र आपण गोड़ पदार्थ भरपूर प्रमाणात आहाराच्या शेवटी खातो. त्यामुळे अन्न नीट न पचणे आणि तत्सम त्रास होतात.
  9. भोजनानंतर घटाघट पाणी पिऊ नये. भोजनामध्ये थोडे घोट घोट प्यावे .पोटात अंदाजाने २ भाग अन्नासाठी एक भाग पाण्यासाठी आणि एक भाग रिकामा ठेवणे अपेक्षित असते. पचनाच्या क्रियेत निर्माण होणाऱ्या वातासाठी हि जागा ठेवली नाही तर अन्न पचताना आमाशयावर या वातामुळे ताण येतो.यामुळे उचकी लागणे किंवा छातीत,पोटात दुखणे असे त्रास होतात
  10. भोजनानंतर लगेच शारीरिक कष्ट जसे जोरात चालणे ,पळणे ,तसेच झोपणे ,खूप बोलणे, उष्णेतच्या जवळ जाणे अथवा उन्हात जाणे,स्नान करणे या गोष्टी वर्ज्य आहेत.निदान ४५ मिनिटे ते १ तास या गोष्टी अवश्य टाळाव्या याने पचन क्रियेत बाधा येत नाही. या कालावधीत शरीरातील अग्नी किंवा सोप्या भाषेत रक्तपुरवठा हा पचनसंस्थेकडे असणे आवश्यक असतो.परंतु शारीरिक कष्टाच्या क्रिया केल्यास तोच अर्थातच हात पाय आणि हृदयाकडे वाढतो. त्यामुळे हृदयावर तर ताण येतोच शिवाय पचन क्रियेत हि बाधा येते. असे वारंवार झाले तर अनेक पचनाच्या व इतरही व्याधी जडतात.
    जेवणानंतर लगेच झोपल्याने कफदोष वाढतो आणि हृदयाचा रक्ताभिसरण वेग कमी झाल्यामुळे ,अन्न पचन क्रिया मंदावते.
  11. जेवताना चिंता,शोक,क्रोध,भीती,किळस आदी भाव मनात नसावे असा विशेष उल्लेख आयुर्वेदात आहे. मानसिक भावभावनांचा पचनावर अप्रत्यक्षरीत्या परिणाम होत असतो हे आता सर्वज्ञात आहे. अगदी हेच या विधानातून अभिप्रेत आहे.
  12. विरुद्धान्न ,असात्म्य (सवय नसलेले),प्रकृतीच्या विरुद्ध ,ऋतूला अनुकूल नसलेले अन्नसेवन टाळावे.

(यातील प्रत्येक बाबीवर एक लेख होईल. लिहिण्याचा निश्चित प्रयत्न असेल.)

A tale of not so tonic ‘Tonic Water’!

It was an usual visit to the grocer. He has recently renovated his small grocery shop into a plush air conditioned supermarket. The product range too changed a lot with the shop.

While waiting in queue for bill, i was having a look in cart of next person. (Come on it was just a human natural trait and nothing more).

I saw some different cold drink cans in her cart.I just found the same bottles in nearby cabinets (image is attached with the blog). Initially I thought it as a new brand of any cold drink. Out of curiosity I look,read and found it as ‘Tonic Water’. Frankly I was not much aware of this thing, so got out of the queue and started reading it. Clearly written on can “contains Quinine” made me exclaim “WHAT?”. I clicked images for my references and thought to read more about it.

My husband too told me that in his USA office people buy large boxes of dozens of Tonic or carbonated water bottles and regularly drink them as normal water.

This blog is all about what I read and my concern and everybody should know it !

So what is Tonic water ?

If you think tonic means the water must be fortified with the things that will nourish our body, you are wrong just like me.

Just like any soda the tonic water too contains carbonated (Carbon di Oxide added) water , sugar and hold your breath Quinine. Yes you read right its Quinine. For those who doesn’t know what is Quinine, it is a potent medicinal drug used to treat the Malaria. The medicine has tremendous side effects and it is the last choice of doctors to treat malaria if other drugs fail.

Then for heaven’s sake why the tonic water contains Quinine? And what is it doing on my grocery shop shelves?

An interesting story!

In 1880s the tonic water containing very low dose of Quinine is discovered by the British people. It is used as the prophylaxis after the treatment of malaria.The British people used to carry it to their India visits to avoid the encounter to deadly Malaria which was epidemic that time.

Let me underline the point that the tonic water was supposed to use for medicinal purpose. The bitter taste was unpleasant, to make it easy to consume they start mixing Gin or other alcohol in it. Interesting right?

Everything seems interesting with alcohol, so obviously commercial interest started pouring in,in the tonic water.

The carbonated water with quinine later was added with various flavors and sugar. Among foods and drinks that are ingested solely for reasons of taste, tonic water is unique in that it was first and foremost a medicine. Since medicines tend to have side effects, is it possible that a hidden health risk is swirling around in tonic water. Today this is the only medicine which people use as regular mixer for the alcohol drink and various cocktails.

The whole thing is so strange.

  • The quinine though in very low dose has its own adverse effects on body.
  • The most common side effect is Thrombocytopenia (drop in platelet count in blood).The condition is called Gin and tonic purpura.
  • Quinine passes through placenta. So pregnancy is contraindication. But if the bottles are placed just like any cold drinks in grocery shops the chances get increased that anyone can just pick it up as cold drink. Anyways consumer is least bother to check the ingredients or what exactly they are consuming unless and until it is tasty. A scary fact but true unfortunately!
  • Allergy and sensitivity to quinine can trigger allergic reactions even in lower doses.
  • Other than quinine tonic water has almost all health hazards that soda has. Refer my previous article “Soda: A bubbly frizzy sweet addiction”

Global consumer market is playing with the health of their consumers. Ideally this Tonic water is not supposed to sell in grocery shops. It should be termed as drug and medicine category.

First of all an innocent question what is the problem with plain water?

Why do people need aerated water, cold drinks, sodas while eating? In my previous blogs too I mentioned that plain water is the best thing one can drink with their food.

My second and most important concern is what if consumer not at all aware of what she or he is drinking. The package, the taste, the purpose is just like soda or cold drinks. Imagine the danger, if like any soda the mother buys tonic cans and family, yes the child to consume it.The person next to me in queue i am little worried about her now.

If you are aware of the ingredients and still you are buying it the thing is different .It is personal choice but if innocents are consuming it without any knowledge of hazards. Time to think !

The second concern made me pen this blog.

Don’t let the media and market play with your health!

Be selective and aware .

Note: I don’t have any intention against any specific brand. Image is used for the basic and general purpose.

(The above write belongs to Dr.Rupali Panse. Changing the matter in the blog ,copying and changing the author name is considered illegal .)

 

 

 

“Golden wheat in black list?”

Résultat d’images pour images wheat

 “आरोपीच्या पिंजरा आणि गहू
गेले काही दिवस सकाळी सकाळी whats app पाहिले कि वाचकांचे खूप एकसारख्याच आशयांचे messages मला येताय .
एक गव्हाबद्दलची भली मोठी पोस्ट आणि लगेच ख़ाली प्रश्न ,”म्हणजे आम्ही पोळ्या खाणे सोडावे की काय?” “गहू  खाणे बंद करू का आम्ही ?” “डॉ क्रुपया या पोस्ट बद्दल काहीतरी लिहा ” असे अनेक प्रश्न आणि यासम्बन्धी आयुर्वेद संदर्भ आणि माझे मत सतत वाचक मागताय म्हणून ही पोस्ट ! (माझी पोळ्यावाली काकू voluntary retirement घेऊ नये हा देखील स्वार्थ )
या पोस्ट मध्ये मी खूप सखोल गव्हाचा इतिहास त्यावरचे किचकट संशोधन आणि त्याचे संदर्भ देणे टाळतेय कारण आम्ही पोळ्या खाऊ की नाही असा साधा प्रश्न वाचक वर्गाला पडलाय.
गेल्या काही वर्षात gluten allergy आणि gluten free food चा फारच गवगवा होतोय.अर्थात् तो पाश्चिमात्य देशातून भारतात पोचला.
allergy ही गव्हातील gluten खेरीज खूप पदार्थांची असू शकते काही उदाहरणे द्यायची झाल्यास अंडी ,शेंगदाणे ,दूध आणि दुधाची व्यंजने इत्यादि. म्हणुन सगळ्यांनी  खाण्यातुन  या गोष्टी सरसकट बाद केल्या का ?
या पदार्थांचे मार्केट खुप मोठे आहे.अगदी असाच सीन तुप आणि तेलाच्या संशोधनाने काही वर्षापूर्वी लोकांसमोर मांडला होता .अनेक वर्षे तेलातूपाला आपण वाळीत टाकले होते.आज संशोधक पूर्वीचे संशोधन खोडून काढ्ताय आणि तेल तुपाची औषधी बाजू जगासमोर आणली जातेय.
गव्हाच्या बाबतीत कमीत कमी शब्दात आणि सरळ भाषेत काही मुद्दे .
गहू गुणांनी थंड ,शरीराचे उत्तम पोषण करणारे ,पचायला जड आणि हाडांना जोडणारे अथवा सांधणारे असे वर्णन आयुर्वेदिक ग्रंथात आहे
1.गहू गुरु गुणांचे म्हणजेच पचायला जड़ असतात.गुरु गुणांच्या अन्न द्रव्याना आयुर्वेदात एक नियम असतो.असे पदार्थ हे खूप प्रमाणात खूप वेळा आणि पचन्शक्ती कमी असलेल्या व्यक्तींनी जपून खावे .खाताना ऋतू ,देश आपली प्रक्रुती याचे ही तारतम्य ठेवावे .
आम्ही वैद्य लोक सारखे ज्वारी बाजरी भाकरी  वर भर देतो याचे हेही एक कारण होय.
2.allergy हे सुक्ष्म स्तरावरील अपचनाचेच स्वरूप होय.तुम्ही नीट पचवू न  शकलेले घटक आमस्वरुपात वेगवेगळे रोग निर्माण करणारच, मग ते गव्हाचे अजीर्ण असो अथवा एखादया फळाचे नाहीतर माँसाहाराचे नाहीतर एखाद्या औषधाचे.
पचनानंतर बनलेला घटक शरीराला सात्म्य नसेल तर तो  शरीरात शोषल्या जात नाही ,उलट शरिराकडुन त्याला प्रतिरोध म्हणुन allergy ची लक्षणे दिसतात.
3.गहू गुणांनी चिकट असतो म्हणुनच कणीक तिम्बताना त्यात स्नेह म्हणजेच तेल घातले जाते जेणेकरून त्याचा चिकट्पना पचनाच्या आड येऊ नये.
एक गोष्ट ध्यानात असू द्या गव्हाचा आम्बवून तयार केलेला ब्रेड आणि गव्हाची ताजी नीट भाजलेली गरम साजुक तुप घातलेली पोळी यात गुणांनी निश्चित फरक असणार.
4.गव्हाने कोलेस्टरॉल वाढते असे जे म्हट्लेय हा मुद्दा परत गव्हाचे अपचन असाच आहे.सरसकट सगळ्याना ते होण्याचे कारणच नाही.याही ऊपर आता पाश्चिमात्य संशोधकांचे च म्हणणे आहे की कोलेस्टरॉल आणि ह्रूद्रोग सम्बन्ध अनिश्चित आहे म्हणुन.त्यामूळे गहू खाल्याने ह्रूद्रोग होतो म्हणणे खूप जास्त धाडसाचे आहे .
5.आज अन्नधान्य त्या त्या प्रदेशापुरते मर्यादित न  राहता सर्वत्र उपलब्ध असते आणि खाल्ले जाते.हट्टाकट्टा पंजाब चे मुख्य धान्य गहू ही त्याला अपवाद नाही.
शेतीकरनात झालेली आमूलाग्र क्रांती उत्पादन वाढविण्यास उपकारक ठरली मात्र मूळ धान्याचे गुणधर्म त्यात कायम राहिले की नाही या शंकेला वाव आहे.
आपण काय करावे ?अन्नधान्य संकरित आहे फळे क्रूत्रिम रित्या पिकवलि जातायत,मांस सम्प्रेरक युक्त असते.
गव्हाचे सांगायचे झाले तर सम्पूर्ण गहू बंद करणे हा उपाय नव्हे.
आपल्या मूळच्या चालीरीती आणि खाद्यसंस्कृती यात खरे उत्तर होय.
एकच एक गहू असे न  करता ज्वारी ,बाजरी ,नाचणीपासून  केलेल्या भाकरी खाण्यात असाव्या.
मागे मी नाश्त्याची पोस्ट जेंव्हा लिहलि तेंव्हा वैविध्य आणि समतोल असे दोन मुद्दे ग्रुहीत धरूनच वेगवेगळे 30 पदार्थ सांगितले होते.
भात वर्ज्य करा सांगणारे परत भात खा आणि पोळ्या सोडा  म्हणताय.विविध स्थानिक फळे भाज्या धान्य व्यंजने याचा आहारात समतोल असावा.स्वतची पचन शक्ति ध्यानात घ्यावी.कुठल्याच एक पदार्थाचा अतिरेक करू नये.
गव्हा बाबतची ती पोस्ट म्हणजे कुठल्यातरी ओट सारख्या पदार्थांची बाजारात आणण्यापुर्विची marketing strategy देखील असू शकते.एकदा गव्हाला वाईट ठरवले की येणाऱ्या पदार्थांची विक्री पक्की.
तेंव्हा panic होऊ नका.समतोल आहाराविषयक सल्ला जरूर घ्या.

The bubbly,frizzy, sweet addiction!!

Are parents killing their kids with kindness? Are they making their own kids addicted? Do you offer sweet poison to your little one because you love and can’t say NO to her or him?

Somewhere I read the quote “Soda: Tobacco of the 21st century”.

Résultat d’images pour images kids drinking soda

Soda a sweet, bubbly, frizzy sea drowning the kids deep to suffer! 

Initially I thought everybody does know the ill effects of soda/aerated drinks/soft drinks/ Coke/Pepsi etc. And it may not need a separate article until I saw something really disturbing one day on traffic signal. A very sweet girl around only 3 years old with a can in her hand sitting very comfortably in her luxury car was teasing me with cute naughty expressions while sipping on her Coke.

Her mother smiled back at me and conveyed her apologies through her expressions. I was doing thumbs down to her with a funny face looking at her ‘can’ which she failed to understand. Her mother hopefully may have understood my thumbs down act. Traffic light turned green and our teasing game stopped. But that incident made me think, why? Why soft drink to such a small girl? Why soft drink to any child of any age?

As an adult with enough maturity to understand what is good and bad, if you want to play with your health, play. But nobody has right to do the same with the children.

Sad but true almost three generations had sank in the ocean of soft drinks. Hands full of fast food and a can of Soda! Unfortunately we Indians too walked far long on the path following the foot prints of Americans.

Do you know when your kid hold the can of cold drink what exactly he or she is holding in hand?

Résultat d’images pour kids obesity and soda

The toxic contents of soda:

  • Caffeine, sugar, high fructose corn syrup, artificial flavors and colors, phosphoric acid and other acids, Carbon Di oxide, sometimes pesticides are some of the contents in any Soda. All are highly dangerous to the health and have no good role on the human or any living body.
  • The cancer causing 4-MEI though banned still is used in some soft drinks especially Pepsi.
  • Some brands use aborted human babies to enhance and give the typical taste to the soft drink. This is the most disgusting thing to read for any one. HEK-293 is the code of the content. The dead human babies kidney cells are used to stimulate a typical taste bud protein on human tongue. Synomex and PepsiCo are the brands that uses this for sure.

Do you know what happen to your body in the first 60 minutes, after you drink Soda/Pepsi/Coke or other soft drinks?

 In The First

  • 10 minutes: 10 teaspoons of sugar reach in body (10 teaspoon is much higher amount to consume in one dose )If you try to consume so much sugar with only water you will vomit immediately but the phosphoric acid and other flavors in Soda suppress this allowing the sugar remain in body. This is against nature and body response obviously.
  • 20 minutes: Sudden increased sugar causes an insulin burst. Liver can’t tolerate so much sugar in the blood and turn it into the fat.
  • 40 minutes: Caffeine absorption is complete. Your pupils dilate, your blood pressure rises, and as a response your liver dumps more sugar into your bloodstream. Ideally so much sugar should make you feel little drowsy but particular receptors in the brain is blocked and you don’t feel drowsy. Instead you feel stimulated or energetic for some time. Yes, you are right the same effect that a small peg of Whisky, Vodaka or any other alcohol shows on body. Remember we are talking about children here. Got the seriousness of the topic?
  • 45 minutes: The body ups your dopamine production stimulating the pleasure centers of your brain. By the way ,exactly the same way heroin (drug) works, and Caffeine works here as strong false mood maker or psycho stimulant in the medical language. Sounds little scary?
  • 60 minutes: The phosphoric acid in Soda takes Calcium, Magnesium and Zinc in intestine, increasing the metabolic rate. High doses of sugar and artificial sweeteners also increase the urinary excretion of calcium resulting in Calcium as well as above mentioned minerals deficiency. These minerals in your intestine were supposed to go to the bones and joints to make them strong. Instead Soda is throwing them out of the body through the urine. More scary right?

Now imagine the consequences if you or your child drinks soda regularly or even occasionally too!

Résultat d’images pour kids obesity and soda

Bitter facts of sweet Soda

  • Zero nutritional value: Useless calories and zero nutrition soda on other hand suppress the digestion and appetite of the child. Regular soda taker kids eat less and many times observed to suffer from Vitamin A, B, Magnesium,Zink and Calcium deficiency.
  • Child can become addictive to Soda: The caffeine in the soda or soft drinks is supposed to be the most commonly used addictive substance in soda industry. Caffeine dependency is more fast and serious in children. Mood changes or altered moods or aggressive behavior are the results of caffeine addiction in soft drinks. Coke contains cocaine which is drug.
  • Soda can cause behavioral problems in children: Caffeine, sugar, artificial flavors, blood sugar spikes in body are some of the reasons for it. Lack of attention, concentration, aggressiveness and withdrawing behavior are observed in children having soft drinks/Soda frequently.
  • Bone health: We already saw how Calcium is thrown away causing weak bone health and calcium deficiency.Phosporus in more amounts in soda further damages the bones. Teeth are literally eaten by Soda causing decay due to over sweetness and other oral hygine issues.
  • Obesity, diabetes and heart diseases: Soda directly leads to the childhood obesity, diabetes and some other heart diseases.

Are these enough reasons for all of those who drink soft drinks/Soda or offer it to their kids, to stop consuming it?

Parents,

Résultat d’images pour kids obesity and soda

  • Discourage the consumption of soda in early age as later on kids got addicted to it. Develop good food habits as earliest of the age as possible.
  • Replace the Soda/soft drinks with the healthy options like coconut water, fruit juice, buttermilk, fresh lemonade etc
  • Parents are the role model so do not drink soda or soft drink at least in front of the kids.
  • Food and beverages together is a bad idea. Water is the best thing one can have with food.
  • Don’t drink fruit juice, tea, coffee or soft drinks along with food.
  • Do not let the kids blackmail you emotionally. Be strict and firm with your stand. You are doing for the better of your kid. Learn to say NO firmly to your kids when it is the question of their health.

I have not covered the topics like how the soft drinks industry destroyed the whole generation’s health and the economy behind it and its close relation with health and medicine industry and policies of nation. The reason is, I am more concerned with the health of people around me rather than some economic or political scandal.

To educate my readers about the facts that some of you may not know before is the purpose of this article. I am worried for small towns. The Soda industry suffering huge loss in America and other big countries and metro cities in India and some other countries. To overcome the loss these companies are targeting the small towns and less aware customers. The funda to captures the hearts of innocent rather ignorant I will say, is the same, advertisement. Bollywood actors and actresses getting paid huge money to destroy the health of their fans, followers and loving people.

God save this mind set and innocent people.

(The write up belongs to Dr.Rupali Panse.The images and some data and facts are derived from authorised sources.Do not change the original article while sharing or reposting it.)

_

A list of traditional breakfast and snack food!

Image result for marathi cuisine
“तुम्ही वैद्य लोक ब्रेड बटर खाऊ नका,आंबवलेला डोसा इडली खाऊ नका म्हणतात.अहो मग नाश्त्याला खायचे तरी काय आम्ही ?'”असे डोळे मोठे आणि चेहरा एवढासा करून निरागस जाब विचारणाऱ्या माझ्या समस्त पेशंट वर्ग/मित्रमैत्रिणी/नातेवाईकांना हि पोस्ट समर्पित आहे.यादी खूप मोठी होऊ शकते परंतु ,उदाहरणादाखल अगदी महिनाभर नाश्त्याला पुरतील एवढे म्हणजे २९ पथ्य पदार्थांची यादी देत आहे.महिना तर ३०/३१ दिवसांचा मग एक दोन पदार्थ कमी का ? उत्तर पोस्ट च्या तळाशी सापडेल.अहं!आधी पोस्ट पूर्ण वाचा.माझे अमहाराष्ट्रीय पेशंट सुद्धा समजावून सांगितले कि हे पदार्थ करून खातात त्यामुळे व्यर्थ excuse at least मराठी लोकांनी तरी देऊ नयेत.
नाश्त्यासाठी उत्तम पदार्थ (सहज ,सोपे ,कमीत कमी वेळेत होऊ शकणारे ) (लेखिका :वैद्य रुपाली पानसे ,आद्यं आयुर्वेद ,पुणे )
१.भाज्या आणि मिश्र पीठ वापरून कोथिंबीर वडीप्रमाणे वाफवून वडी अथवा बट्ट्या (पुदिना/लसूण/खोबर /तीळ चटणी बरोबर)
२.मिश्र भाज्यांचा पराठा साजूक तूप
३.मिश्र भाज्यांचे(किसून कोबी/ गाजर/मुळा/ इ.)थालीपीठ धिरडे ,ताक)
४.अंड्याचे ऑम्लेट अथवा नुसतेच उकडलेले अंडे
५.मटार,मका,घेवडा,खोबरे,डाळ्या,टोमॅटो,इतर भाज्या वापरून पोहे/उपमा.
६.फोडणीची ताक भाकरी.
७.ओले खोबरे, डाळ्या, शेंगदाणे मटार टाकून तांदळाचे उब्जे
८.भाकरी गूळ तुपाचा लाडू.
९.दडपे पोहे भरपूर ओले खोबरे,कोथिंबीर ,कांदा तसेच लिंबाचा रस टाकून
१०.क्वचित साजूक तुपाचा कणकेचा केळ घालून शिरा.
११.नाचणीची उकड
१२.नाचणीची भाकरी व खोबरे चटणी.
१३.शिजवलेल्या हिरव्या मुगाची कांदा, टोमॅटो शेव खालून मिसळ
१४.ओले खोबरे वापरून साबुदाणा खिचडी
१५.खारीक खोबरे डिंक मेथ्या पौष्टिक लाडू आणि सूंठ घालून गरम दूध .
१६.मिश्र पिठाचा ढोकळा, पुदिना जवस चटणी
१७.तांदुळाचे घावन (डोसा/पॅनकेक)
१८.मिश्र पिठाचे धिरडे व चटणी
१९.मोड आलेल्या हिरव्या शिजवलेल्या मुगाचा डोसा /इडली /अप्पे इ.
२०.गव्हाच्या दलियाची गुळाची गरम लापशी
२१.ओले खोबरे मटार,मका,भाज्या हिरवीमिरचीघालून फोडणीचा गव्हाचा दलिया
२२.खमंग भाजलेल्या गव्हाच्या पिठाची झणझणीत उकडपेंडी
२३.गुळाचा राजगिरा लाडू/चिक्की दुधाबरोबर
२४.सालीच्या लाहीचा चिवडा कांदा टोमॅटो शेव घालून भेळेसारखा
२५.फोडणीच्या तिखट शेवया
२६.रताळ्याचे पॅटिस (गाजर व इतर भाज्या वापरून )
२७.रताळ्याची गुळ घालून खीर अथवा शिरा
२८.मुगाची डाळ शिजवून त्यात कणिक मिश्र करून केलेला पौष्टिक पराठा
२९.फोडणीची भगर आणि ताक.
३० वा पदार्थ जाहीर नाही कारण जर २९ दिवस हे पदार्थ तुम्ही नेमाने आळीपाळीने खाल्ले तर ३० वा दिवस तुमचा हक्काचा असेल. भरपूर बटर थापून ब्रेड, टोस्ट खा किंवा वैशाली वाडेश्वर ला जाऊन इडली डोसा उडीद वडा चोपा.
वैद्य रुपाली पानसे,९६२३४४८७९८
(कृपया पोस्ट लेखिकेच्या नावासकट पोस्ट अथवा शेअर करावी.तुमच्या या कृतीने लेखनासाठी काढलेला वेळ आणि वापरलेली बुद्धी सत्कारणी लागल्याचे समाधान मिळेल.धन्यवाद )

खाताना हा विचार नक्की करा!

Image result for images food globe

स्थानिक पारंपरिक पदार्थच का खावे ? स्थानिक आहारीय अन्न च का वापरावे ?
माझ्या लेखांचा भर स्थानिक अन्न आणि पारंपरिक पदार्थांवर असतो. फक्त शरीराला चांगले म्हणून खा एवढा मर्यादित हा विषय नाही. स्थानिक प्रदेशात होणारे अन्न ,भाज्या, फळफळावळ खरेदी करणे आणि खाणे याचे सर्वगामी परिणाम सकारात्मक कसे होऊ शकतात. हे थोडक्यात बघू .

  • स्थानिक पदार्थ हे त्या त्या भौगोलिक प्रदेशातील हवामानानुसार पिकत असतात.पिंडी ते ब्रह्मांडी नियमानुसार हीच गत आपल्या शरीराची असते.आजूबाजूच्या भौगोलिक प्रदेशाचा,राहणीमानाचा,आपल्या प्रकृतीच्या जडणघडणीत वाटा असतो.तेंव्हा अन्न म्हणून त्याच प्रदेशात पिकलेली फळे, धान्य आणि इतर खाद्यपदार्थ हि प्रकृतीला जास्त सात्म्य असतात.
  • स्थानिक अन्न हे त्या त्या प्रदेशानुसार त्या त्या ऋतूमध्ये पिकलेले असते .त्या त्या ऋतूत होणारी फळे धान्ये आणि भाजीपाला त्या प्रदेशातील लोकांना हितकर असतात.उन्हाळ्यात मिळणारे कलिंगड, आंबे असो वा हिवाळ्यात मिळणाऱ्या ताज्या शेंगांच्या विविध भाज्या अथवा टपोरे आवळे . त्या विशिष्ट ऋतूंमुळे त्यात निर्माण झालेले गुणधर्म शरीरातील स्वास्थ्य टिकविण्यास उपयुक्त असतात. अतिशय थंड हवामानाच्या हजारो मैल लांब असलेल्या देशातील अतिरिक्त उर्जे साठी बनवलेला पचायला अतिशय जड चीज जर आपण इथे महाराष्ट्रात भर उन्हाळ्यात दाबेलीवर यथेच्छ किसून ‘पाव कम चीज ज्यादा’असा खाल्ला तर परिणाम काय होतील याची कल्पना न केलीली बरी.(परत नमूद करते खूप प्रमाणात आणि सातत्याने खाणे हा खरा मुद्दा आहे. कधीतरी आणि कमी प्रमाणात हा वेगळा मुद्दा.)
  • स्थानिक अन्नास प्राध्यान दिल्याने स्थानिक व्यवसायास प्रोत्साहन मिळते.आपण राहतो त्या प्रदेशातील व्यवसायास आपली हि सवय आर्थिक दृष्ट्या सबळ बनवते.उदा.दूर देशातून आयात केलेले महागडे चीज सॉस,वेगवेगळे स्प्रेडस, नाचोंस याऐवजी जर लोणची, चटण्या ,खाकरा ,पापड खरेदी वर भर दिला तर जवळील भागात लघु उद्योगांना चालना मिळते.आपण राहतो त्या समाजाचा आर्थिक स्तर या छोट्या कृतीने वाढायला हातभार लागतो. अजून उदाहरण द्यायचे झाले तर वेगवगेळे देशी विदेशी हेअल्थ ड्रिंक्स.त्याऐवजी घरगुती लघुउद्योग निर्मित सरबतांसारखे पेय खरेदी केलीत तर आरोग्य आणि समाजभान याचा उत्तम मेळ साधला जाईल.एखाद्या महागड्या चेन असलेल्या विदेशी हॉटेल मध्ये जाऊन कॉर्न टिक्की खाण्यापेक्षा गाडीवरचं भाजलेले मका कणीस दहा पटीने शरीराला चांगले ठरते.
  • स्थानिक अन्न हे खूप दुरून येत नसल्याने कमी प्रवासखर्च,टिकवण्यासाठी केले रासायनिक प्रक्रिया विरहित असे ताजे आपल्यापर्यंत पोचू शकते.उदा. द्यायचे झाले तर लिची नावाचे फळ थंड हवामानाच्या मुख्यतः चीन, मलेशिया देशातून येते.मुळात टिकायला नाजूक असलेले हे फळ तिथून भारतात त्यातही महाराष्ट्रात पोचेस्तोवर टिकण्यासाठी निश्चित त्यावर प्रक्रिया होत असणार.तीच गोष्ट चेरी,किवी,ड्रॅगन फ्रुट यांची.अर्थात आज आपल्या राज्यात पिकणाऱ्या फळ भाज्यांवर हि रासायनिक प्रक्रिया होतात हि दुःखाची बाब आहे. पण तरीही हि मूळ मुद्दा अबाधित राहतोच.
  • स्थानिक आणि पारंपरिक पदार्थ हे वर्षानुवर्षे पिढ्यान पिढ्या सेवनात असल्यामुळे थोडक्यात ते टेस्टेड आणि सर्टिफाइड असतात असे म्हंटले तरी वावगे ठरणार नाही. कोलेस्टेरॉल चा बाऊ करून तुपाला वाळीत टाकणारे शास्त्रद्न्य आज तुपातील ओमेगा फॅटी ऍसिडस् चे कौतुक करताना दिसतात. याही उपर जाऊन कोलेस्टेरॉल चा बाऊ करायची गरज नाही असेही आता संशोधन पुढे येते आहे. असो महत्वाचा मुद्दा असा आहे कि ,
  • स्थानिक अन्न आणि खाद्यपदार्थ हे वैयक्तिक पातळीवर आरोग्याकरिता आणि एकंदर समाजाच्या दृष्टीने पण सुदृढ असते.

अन्नसंस्कृती हि समाजाच्या संस्कृतीचा आरसा असतो. एकमेकांच्या सुदृढतेला पोषक असलेली हि छोटी सवय हळू हळू अंगी बाणली, तर फायदा समाजाचा न पर्यायाने तुमचा माझा आपला आहे.

https://lindym.files.wordpress.com/2010/12/sun-newsapaer.png?w=628&h=313